SPPU विद्यापीठाचे QS रँकिंग गडगडले; 566 वरून 791-800 च्या दरम्यान

मागील वर्षी विद्यापीठाचे क्यू एस रँकिंग 640 वरून 566 पर्यंत सुधारले होते. त्यामुळे विद्यापीठाच्या वाटचालीबाबत कौतुक करण्यात आले होते. मात्र, यावर्षी सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे रँकिंग चांगलेच घसरले आहे. रँकिंग वाढीसाठी आवश्यक असणाऱ्या उपाययोजना केल्यास रँकिंगमध्ये वाढ होऊ शकते. परंतु या दृष्टीने विद्यापीठ प्रशासनाने अद्याप ठोस पाऊल उचलले नसल्याचे दिसून येत आहे.

Jun 22, 2026 - 18:49 Updated: Jun 22, 2026 - 19:04

SPPU विद्यापीठाचे QS रँकिंग गडगडले; 566 वरून 791-800 च्या दरम्यान

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

ऑक्सफर्ड ऑफ द ईस्ट म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाची मागील वर्षी एनआयआरएफ रँकिंगमध्ये चांगलीच घसरण झाली. मात्र, आता नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या QS रँकिंगमध्ये सुद्धा विद्यापीठाची मोठी घसरण झाली असून विद्यापीठाचे क्यू एस रँकिंग 566 वरून 791 ते 800 च्या दरम्यान खाली गडगडले आहे. त्यामुळे रँकिंग वाढीसाठी आवश्यक असणाऱ्या उपाययोजना करण्यात विद्यापीठ प्रशासन अपयशी ठरले असल्याचे बोलले जात आहे.

जगभरातील विद्यापीठांचे क्यू एस टॉप युनिव्हर्सिटी रँकिंग नुकतेच प्रसिद्ध करण्यात आले आहे. मागील वर्षी विद्यापीठाचे क्यू एस रँकिंग 640 वरून 566 पर्यंत सुधारले होते. त्यामुळे विद्यापीठाच्या वाटचालीबाबत कौतुक करण्यात आले होते. मात्र, यावर्षी सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे रँकिंग चांगलेच घसरले आहे. रँकिंग वाढीसाठी आवश्यक असणाऱ्या उपाययोजना केल्यास रँकिंगमध्ये वाढ होऊ शकते. परंतु, या दृष्टीने विद्यापीठ प्रशासनाने अद्याप ठोस पाऊल उचलले नसल्याचे दिसून येत आहे. QS रँकिंगमध्ये संशोधनाला अधिक प्राधान्य दिले जाते. गेल्या वर्षभरात निवृत्त झालेल्या प्राध्यापकांची संख्या मोठी आहे. या प्राध्यापकांकडून प्रसिद्ध केले जाणारे रिसर्च पेपर आता रँकिंगसाठी उपलब्ध होत नाहीत. त्याचाही फटका विद्यापीठाच्या रँकिंगला बसला आहे.

विद्यापीठात प्राध्यापकांची संख्या कमी आहे. त्याचबरोबर विद्यापीठातर्फे उपलब्ध करून देण्यात आलेल्या अनेक अभ्यासक्रमांकडे विद्यार्थ्यांनी पाठ फिरवली आहे. विद्यापीठातील विविध १०८ अभ्यासक्रमांच्या प्रवेशासाठी विद्यापीठाने विद्यार्थ्यांकडून अर्ज मागवले होते. मात्र त्यातील 50 गुण कमी विषयांना एकूण प्रवेश क्षमतेपेक्षा कमी विद्यार्थ्यांनी अर्ज केले होते. त्यामुळे या विषयांसाठी प्रवेश पूर्व परीक्षा घेण्याची आवश्यकताच भासली नाही. एकूणच ज्या अभ्यासक्रमांना विद्यार्थी प्रवेश घेत नाहीत, अशा अभ्यासक्रमांची प्रवेश क्षमता कमी करणे किंवा संबंधित अभ्यासक्रम बंद करणे, उचित ठरणार आहे.

QS रँकिंगसाठी शिक्षक आणि विद्यार्थी यांचे प्रमाण देताना अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेणाऱ्या कमी विद्यार्थ्यांचा फटका रँकिंगला बसतो. त्याचप्रमाणे सध्या पूर्णवेळ प्राध्यापकांची नियुक्ती प्रक्रिया संथ गतीने सुरू आहे. मात्र त्यास एमेरिटस प्रोफेसर आणि प्रोफेसर ऑफ प्रॅक्टिस सारखे पर्याय विद्यापीठाकडे उपलब्ध आहेत. त्यामुळे प्राध्यापकांची संख्या वाढविण्यासाठी विद्यापीठाने या पर्यायाचा अवलंब करायला हवा होता. मात्र, त्यावरही विद्यापीठाने केवळ चिंतन करण्यापलिकडे काहीही केले नाही.

मागील वर्षी विद्यापीठाच्या NIRF रँकिंगमध्ये घसरण झाल्यानंतर विद्यापीठावर मोठी टीका झाली होती. त्यावेळी सरकारी विद्यापीठांचे रँकिंग कमी होऊन खाजगी विद्यापीठांचे रँकिंग वाढत असल्याचे दिसून आले होते. क्यू एस रँकिंग मध्ये सुद्धा सिम्बॉयसिस इंटरनॅशनल युनिव्हर्सिटीचे रँकिंग यंदा 655 वर पोहोचले आहे. त्यामुळे केवळ एनआयआरएफ रँकिंग मध्येच नाही तर क्यू एस रँकिंग मध्ये सुद्धा खाजगी विद्यापीठे पुढे जात असल्याचे दिसून येत आहे.

QS रँकिंग मध्ये यंदा इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी दिल्ली 118 क्रमांकावर असून आयआयटी बॉम्बे 134 व्या क्रमांकावर, आयआयटी मद्रास 170 व्या क्रमांकावर, 205 क्रमांकावर इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स बंगलोर 221 व्या क्रमांकावर, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी कानपूर 221 व्या क्रमांकावर, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी 335 व्या क्रमांकावर, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी 349 व्या क्रमांकावर आहे.