पीसीआयकडून बी.फार्म अभ्यासक्रमात आता एआय, मशीन लर्निंगचा समावेश; शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ पासून अंमलबजावणी

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क 

राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी) २०२० च्या अनुषंगाने भारतीय औषधनिर्माणशास्त्र (Indian Pharmacy) परिषदेने (पीसीआय) बी.फार्म अभ्यासक्रमात ऐतिहासिक बदल (Changes to the B.Pharm curriculum) करण्याचा निर्णय घेतला आहे. नवीन अभ्यासक्रमात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय), मशीन लर्निंग, डेटा ॲनालिटिक्स आणि डिजिटल तंत्रज्ञान यांचा समावेश करण्यात आला आहे. हा बदल शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ पासून देशभरातील सर्व फार्मसी संस्थांमध्ये लागू होणार (To be implemented in pharmacy institutes) असल्याची अधिसूचना पीसीआयने जारी केली आहे.

बदलत्या आरोग्य क्षेत्रातील गरजा आणि औषध उद्योगातील झपाट्याने होणारी तंत्रज्ञान प्रगती लक्षात घेऊन हा अभ्यासक्रम तयार करण्यात आला आहे. पारंपरिक औषधनिर्माणशास्त्राच्या अभ्यासापलीकडे जाऊन विद्यार्थ्यांना आधुनिक कौशल्ये उपलब्ध करून देण्यावर भर देण्यात आला आहे. यामुळे विद्यार्थी भविष्यातील औषध कंपन्या, रुग्णालये, संशोधन संस्था आणि नियामक संस्थांमध्ये सहजपणे करिअर करू शकतील. प्रथम वर्षापासूनच पायथन प्रोग्रामिंग, हेल्थकेअर सायकोलॉजी, कम्युनिकेशन स्किल्स, बायोस्टॅटिस्टिक्स आणि डेटा ॲनालिटिक्स सारखे विषय समाविष्ट करण्यात आले आहेत.

अभ्यासक्रमाच्या तिसऱ्या सत्रात मशीन लर्निंगची मूलभूत ओळख करून दिली जाईल. पाचव्या सत्रात ‘इनोव्हेशन अँड स्टार्टअप इकोसिस्टम’ हा स्वतंत्र विषय शिकवला जाईल. सहाव्या सत्रात फार्मास्युटिकल सायन्समध्ये एआयचे उपयोजन आणि सातव्या सत्रात क्लिनिकल ॲप्लिकेशन्समधील एआय यावर विशेष भर असेल. या बदलांमुळे फार्मसीचे विद्यार्थी केवळ औषधनिर्मितीपुरते मर्यादित राहणार नसून, तंत्रज्ञान-आधारित संशोधन आणि नवोन्मेषातही योगदान देऊ शकतील.

विद्यार्थ्यांना व्यावहारिक अनुभव मिळावा यासाठी अभ्यासक्रमात आंतरवासिता (इंटर्नशिप) आणि उद्योग-संलग्न प्रशिक्षणाला महत्त्व दिले आहे. औषध उद्योग, रुग्णालये किंवा संशोधन संस्थांमध्ये किमान १२० तासांचे प्रशिक्षण अनिवार्य करण्यात आले आहे. तसेच अंतिम वर्षात संशोधन प्रकल्प पूर्ण करणे बंधनकारक असेल. यामुळे विद्यार्थी सैद्धांतिक ज्ञानासोबत व्यावहारिक कौशल्ये विकसित करतील.एनईपी २०२० च्या उद्देशानुसार हा अभ्यासक्रम अधिक लवचिक, आधुनिक आणि उद्योग-उन्मुख करण्याचा पीसीआयचा प्रयत्न आहे. यामुळे भारतीय फार्मसी शिक्षण जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक होईल आणि विद्यार्थ्यांना भविष्यातील डिजिटल आरोग्य क्षेत्रात उत्तम संधी उपलब्ध होतील.