उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाचा महत्त्वाचा निर्णय; डेक्कन कॉलेजला पाच कोटींचा निधी मंजूर
भारतीय ज्ञान प्रणाली आणि NEP 2020 वर आधारित भारत विद्या अभ्यासक्रमासाठी डेक्कन कॉलेजला लवचिक पदवी आणि पदव्युत्तर पर्याय ऑफर करण्यासाठी ₹ 5 कोटी मिळाले.
Eduvarta
एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क
उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाने डेक्कन कॉलेज अभिमत विद्यापीठाला महत्त्वपूर्ण पाठबळ दिले आहे. भारतीय ज्ञान प्रणालीवर आधारित ‘भारतविद्या’ हा पाच वर्षांचा एकात्मिक अभ्यासक्रम सुरू करण्यासाठी पहिल्या टप्प्यात दोन वर्षांसाठी पाच कोटी रुपये निधी मंजूर करण्यात आला आहे. याबाबतचा शासन निर्णय प्रसिद्ध झाला असून हा अभ्यासक्रम राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० च्या धोरणानुसार तयार करण्यात आला आहे. भारतीय आणि पाश्चात्य ज्ञान चौकटींना एकत्र आणणारा हा आंतरविद्याशाखीय अभ्यासक्रम विद्यापीठाने प्रस्तावित केला होता.
या अभ्यासक्रमात भारतीय ज्ञान प्रणाली, प्राचीन भारताचा इतिहास, शास्त्रीय भाषा परंपरा, मंदिर वास्तुकला, भाषाशास्त्र आणि संस्कृती यांचा समावेश आहे. विद्यार्थ्यांना तीन पर्याय उपलब्ध असतील. एकशे वीस श्रेयांकांसह तीन वर्षांत पदवी, एकशे साठ श्रेयांकांसह चार वर्षांत ऑनर्स आणि दोनशे श्रेयांकांसह पाच वर्षांत पदव्युत्तर पदवी मिळेल. अशा लवचिक रचनेमुळे विद्यार्थी आपल्या गरजेनुसार अभ्यासक्रम पूर्ण करू शकतील.
निधीबाबत शासनाच्या अटी स्पष्ट आहेत. अभ्यासक्रम प्रकल्प स्वरूपाचा असल्याने नवीन पदनिर्मिती न करता कंत्राटी पद्धतीने मनुष्यबळ घेण्याची सूचना देण्यात आली आहे. मंजूर निधी फक्त निर्धारित प्रयोजनासाठीच वापरावा आणि त्याची जबाबदारी कुलसचिवांवर सोपविण्यात आली आहे. उपयोगिता प्रमाणपत्र व खर्चाची तपशीलवार माहिती उच्च शिक्षण संचालनालयामार्फत शासनास सादर करावी लागेल.
विद्यापीठाने सुरुवातीला दहा कोटींची मागणी केली होती. त्यापैकी पाच कोटी पहिल्या टप्प्यात उपलब्ध झाले आहेत. विद्यार्थ्यांचा प्रतिसाद चांगला मिळाल्यास अभ्यासक्रम लवकर सुरू करण्याचा मानस आहे. त्याचबरोबर ‘आभा’ संकल्पनेअंतर्गत राज्यातील इतर विद्यापीठांसोबत प्राध्यापक प्रशिक्षण कार्यक्रमही हाती घेण्यात येणार आहे.
हा अभ्यासक्रम भारतीय ज्ञान परंपरेला आधुनिक शिक्षणाशी जोडेल. पाच कोटींच्या निधीमुळे पहिला टप्पा यशस्वीपणे पूर्ण करता येईल आणि भविष्यात अधिक विस्तार शक्य होईल. डेक्कन कॉलेजचे हे पाऊल महाराष्ट्रातील उच्च शिक्षणात भारतीय ज्ञान प्रणालीला चालना देणारे ठरेल, असे कुलपती डॉ. भूषण पटवर्धन यांनी सांगितले.
