धक्कादायक ; देशातील एक चतुर्थांश विद्यार्थ्यांची झोप अपुरी, 60 टक्के विद्यार्थ्यांमध्ये डिप्रेशन ची  लक्षणे

एज्युवार्ता न्यूज

  
राष्ट्रीय आरोग्य प्रणाली संसाधन केंद्र (National Health Systems Resource Center) (एनएचएसआरसी) या संस्थेच्या वतीने नुकतेच  देशभरतील विद्यार्थ्यांचे सर्वेक्षण करण्यात आले. (Survey of students across the country) या सर्वेक्षणातून धक्कादायक बाबी समोर आल्या आहेत. या अहवालनुसार आपल्या देशातील एक चतुर्थांश शालेय मुले पुरेशी झोप घेऊ शकत नाहीत. (A quarter of the country's school children don't get enough sleep) ही परिस्थिती केवळ त्यांच्या मानसिक आणि शारीरिक आरोग्याला हानी पोहोचवत आहेत. यापैकी 60 टक्के विद्यार्थ्यांमध्ये डिप्रेशनची लक्षणे असल्याचेही अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. (60 percent of these students have symptoms of depression)
या अहवालातील आकडेवारी नुसार  सुमारे २२.५ टक्के मुलांना पुरेशी झोप मिळत नाही, जी एक मोठी समस्या आहे. इतकेच नाही तर त्यात सहभागी असलेल्या ६० टक्के मुलांमध्ये नैराश्याची लक्षणे आढळून आली, तर ६५.७ टक्के सहभागींमध्ये संज्ञानात्मक कमजोरी, म्हणजेच विचार करण्याची आणि समजण्याची क्षमता कमी होणे दिसून आले. झोपेचा अभाव हे केवळ थकवा किंवा आळसाचे कारण नाही तर ते गंभीर मानसिक आणि बौद्धिक समस्यांचे मूळ देखील बनू शकते हे स्पष्ट आहे. मुलांमध्ये झोपेचा अभाव त्यांच्या एकाग्रता, भावनिक संतुलन आणि अभ्यासाच्या कामगिरीवर देखील परिणाम करतो.
नीती आयोगाच्या आरोग्य विभागाचे सदस्य डॉ. (प्रा.) व्ही.के. पॉल यांनी या अहवाला विषयी माहिती देताना संगितले की, "आजच्या शैक्षणिक वातावरणात झोपेचा अभाव मुलांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम करत आहे. या समस्येमागे अनेक कारणे आहेत, त्यापैकी सर्वात मोठी कारणे म्हणजे स्क्रीन टाइम. मोबाईल फोन, टॅब्लेट, लॅपटॉप आणि टीव्ही सारख्या उपकरणांचा अतिरेकी वापर मुलांच्या झोपेतील सर्वात मोठा अडथळा बनला आहे. रात्री उशिरापर्यंत सोशल मीडियाचा वापर करणे, व्हिडिओ गेम खेळणे किंवा ऑनलाइन कंटेंट पाहणे यामुळे मुलांच्या नैसर्गिक झोपेच्या आणि जागे होण्याच्या वेळेत व्यत्यय येत आहे."  "मेंदूचे चांगले कार्य, चांगली स्मरणशक्ती, शारीरिक रोगप्रतिकारक शक्ती आणि चांगल्या कामगिरीसाठी ते खूप महत्वाचे आहे. प्रत्येक मुलाने दररोज किमान ७ ते ८ तास झोप घेतली पाहिजे, जेणेकरून त्यांचे मानसिक आणि शारीरिक संतुलन राखले जाईल," असेही त्यांनी सांगितले.  
हा अहवाल  एनएचएसआरसी आणि सर गंगा राम रुग्णालयाच्या सहकार्याने तयार करण्यात आला आहे.  ज्यामध्ये १२ ते १८ वर्षे वयोगटातील शालेय किशोरवयीन मुलांवर झोपेच्या सवयी आणि त्यांचा परिणाम याबद्दल सविस्तर माहिती देण्यात आली आहे. झोपेचा अभाव मुलांच्या विचार करण्याच्या क्षमतेवर (संज्ञानात्मक कार्यांवर) कसा परिणाम करतो हे समजून घेणे हा या सर्वेक्षणाचा मुख्य उद्देश होता.