सोलापूर विद्यापीठाची पेट परीक्षा ऑगस्टच्या शेवटच्या आठवड्यात

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाने (Solapur University) पीएच.डी. पूर्व प्रवेश परीक्षा (पेट) (Ph.D Pet Exam) ऑगस्ट महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात (exam last week of August) घेण्याचा महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. ही विद्यापीठाची दहावी पेट परीक्षा असणार आहे. यातून सुमारे ३०० संशोधकांना पीएच.डी. संशोधन करण्याची संधी (Opportunity for 300 researchers) मिळणार आहे. परीक्षा पूर्णपणे ऑनलाइन पद्धतीने घेण्यात येणार असून, कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (एआय) आधारित प्रॉक्टरिंग प्रणालीचा वापर करण्यात येणार आहे.

परीक्षेदरम्यान विद्यार्थ्यांचा व्हिडिओ आणि ऑडिओ रेकॉर्डिंग केली जाणार आहे. परीक्षार्थींना कॅमेरा व मायक्रोफोन सुरू ठेवणे अनिवार्य राहील. ब्राउझर लॉक सिस्टममुळे परीक्षेदरम्यान इतर कोणतीही वेबसाइट किंवा विंडो उघडता येणार नाही. फेस रिकग्निशन तंत्रज्ञानाद्वारे परीक्षार्थीची ओळख पटवली जाईल. एआय प्रणाली विद्यार्थ्यांच्या संशयास्पद हालचाली, नजर फिरवणे किंवा स्क्रीनबाहेर पाहणे यांचा स्वयंचलितपणे शोध घेईल आणि नियमभंग केल्यास उमेदवार आपोआप परीक्षेतून बाद होईल.

या आधुनिक प्रणालीमुळे परीक्षा अधिक पारदर्शक आणि भ्रष्टाचारमुक्त होणार आहे. परीक्षा ऑनलाइन असल्याने देश-विदेशात कुठल्याही ठिकाणाहून विद्यार्थी सहभागी होऊ शकतील. विद्यापीठाने परीक्षेच्या नियमावलीचे प्रारूप तयार केले असून, लवकरच व्यवस्थापन परिषदेकडून मान्यता घेण्यात येणार आहे. सध्या प्राध्यापकांच्या मार्गदर्शनाखाली किती पीएच.डी. संशोधक कार्यरत आहेत, याची माहिती संकलित करण्याचे काम सुरू आहे.

शासनाच्या नियमांनुसार एका प्राध्यापकाच्या मार्गदर्शनाखाली मर्यादित विद्यार्थ्यांनाच पीएच.डी. करता येणार आहे. प्रोफेसरसाठी ८, असोसिएट प्रोफेसरसाठी ६ आणि असिस्टंट प्रोफेसरसाठी ४ विद्यार्थ्यांची मर्यादा आहे. विद्यापीठ या मर्यादांचा विचार करून उपलब्ध जागांची गणना करत आहे. यामुळे संशोधन गुणवत्ता राखण्यास मदत होईल.

सोलापूर विद्यापीठाचा हा निर्णय संशोधन क्षेत्रात डिजिटल क्रांती घडवणारा ठरला आहे. एआय प्रॉक्टरिंग प्रणालीचा वापर करणारे महाराष्ट्रातील पहिल्याच विद्यापीठांपैकी सोलापूर विद्यापीठ असेल. इच्छुक उमेदवारांनी अधिकृत सूचना आणि नियमावलीसाठी विद्यापीठाच्या वेबसाइटवर नजर ठेवावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.