शिक्षकांची पूर्णवेळ 'SIR' ड्युटी; शाळांमध्ये शिक्षक टंचाईचा गंभीर 

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क 

मतदारयादीच्या विशेष सखोल पडताळणी (SIR) मोहिमेसाठी (SIR Campaign )नियुक्त शिक्षकांना आज बुधवारपासून सलग पाच दिवस पूर्णवेळ शाळेतून कार्यमुक्त (Teacher freed from work) करण्यात आले आहे. २९ जुलै ते २ ऑगस्ट या कालावधीत हे शिक्षक मतदारयादीच्या कामात पूर्णपणे व्यस्त राहणार आहेत. बृहन्मुंबईतील (Brihanmumbai teacher shortage)साडेनऊ हजारांहून अधिक शिक्षक आधीच बीएलओ (BLO teacher) (बूथ लेव्हल ऑफिसर) म्हणून काम करत असल्याने अनेक शाळांमध्ये शिक्षकांची प्रचंड कमतरता निर्माण झाली आहे. नव्या शैक्षणिक वर्षाच्या सुरुवातीला हा निर्णय विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीवर विपरीत परिणाम करणारा ठरू शकतो, अशी भीती शिक्षक आणि पालकांकडून व्यक्त होत आहे.

केंद्रीय निवडणूक आयोगाने महाराष्ट्रासह १६ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदारयादीच्या SIR कार्यक्रमाची घोषणा केली आहे. या कामासाठी मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्यांच्या भूमिकेत शिक्षकांची नियुक्ती करण्यात आली. यापूर्वी शिक्षकांना शाळेच्या वेळेनंतर बीएलओ ड्युटी पार पाडण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या. मात्र, कामाचा वाढता व्याप आणि उपलब्ध वेळ अपुरा पडल्याने आता पूर्णवेळ कार्यमुक्तीचे आदेश देण्यात आले आहेत. या निर्णयामुळे शाळांमधील दैनंदिन शिक्षण व्यवस्थेवर मोठा ताण पडला आहे.

अनेक शाळांमध्ये ९० टक्क्यांहून अधिक शिक्षक बीएलओ ड्युटीवर असल्याने वर्गखोल्या रिकाम्या पडल्या आहेत. नव्या शैक्षणिक वर्षाच्या पहिल्याच आठवड्यात विद्यार्थ्यांना नियमित वर्ग मिळत नसल्याने अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याची प्रक्रिया खोळंबली आहे. उरलेल्या मोजक्या शिक्षकांवर एकाचवेळी अनेक वर्ग सांभाळण्याची जबाबदारी आली आहे. यामुळे शिक्षण गुणवत्तेवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

या पार्श्वभूमीवर घटक चाचण्यांचे नियोजन कसे करावे, हा नवा पेच शाळा प्रशासनासमोर उभा राहिला आहे. नियमित मूल्यमापनासाठी आवश्यक असलेल्या चाचण्या घेणे आणि त्याचे मूल्यमापन करणे कठीण होणार आहे. शाळा व्यवस्थापन समित्या आणि मुख्याध्यापकांनी याबाबत जिल्हा शिक्षण विभागाकडे मार्गदर्शन मागितले आहे. मात्र, निवडणूक आयोगाच्या निर्देशांमुळे शैक्षणिक कामांना प्राधान्य देणे आव्हानात्मक ठरत आहे.

शिक्षक संघटनांनीही या निर्णयाविरोधात नाराजी व्यक्त केली आहे. शैक्षणिक काम आणि निवडणूक ड्युटी यांचा समन्वय साधण्याची मागणी केली जात आहे. पालकांनी देखील याबाबत चिंता दर्शवली असून, विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक नुकसानीचे मोठे प्रमाण होऊ नये यासाठी तातडीने उपाययोजना करण्याची अपेक्षा व्यक्त केली आहे. SIR मोहीम यशस्वी करणे महत्त्वाचे असले तरी शालेय शिक्षण व्यवस्थेच्या स्थिरतेचा विचारही करणे आवश्यक आहे.