मतदार यादीच्या कामाचा जीवघेणा ताण? बीएलओ ड्युटीवर असलेल्या शिक्षिकेचा मृत्यू

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

महाराष्ट्रात मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनर्निरीक्षण (SIR) मोहिमेला सुरुवात झाल्यावर एक दुर्दैवी घटना समोर आली आहे. अहिल्यानगर जिल्ह्यातील पाथर्डी तालुक्यातील प्राथमिक शिक्षिका सुनीता पोपटभट (Teacher Sunita Popatbhat) यांचे बीएलओ (Booth Level Officer) म्हणून काम करताना हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्याने निधन (Teacher Death) झाले. शाळेतील नियमित अध्यापनासोबत मतदारयादी तपासणी, घरगुती भेटी आणि डेटा अपडेटिंगची अतिरिक्त जबाबदारी पार पाडत असताना अचानक ही घटना घडली . या घटनेने शिक्षक वर्गात मोठी खळबळ उडाली असून निवडणूक आयोगाच्या कामासाठी (Election Commission's work) शिक्षकांना लादल्या जाणाऱ्या अतिरिक्त भाराबद्दल प्रश्न उपस्थित झाला आहे. 

शिक्षक संघटनांनी यासंदर्भात तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. शाळाबाह्य कामांमुळे शिक्षकांवर प्रचंड मानसिक आणि शारीरिक ताण येतो. अध्यापनाची मुख्य जबाबदारी सांभाळताना मतदारयादीची कामे पूर्ण करण्यासाठी रात्री उशिरापर्यंत काम करावे लागते, असा त्यांचा दावा आहे. अतिरिक्त ड्युटीमुळे शिक्षकांच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष होत आहे. सुनीता पोपटभट यांच्या निधनानंतर शिक्षक संघटनांनी याला ‘जीवघेणा ताण’ म्हटले असून, सरकारी यंत्रणेकडून या मागण्यांकडे वारंवार दुर्लक्ष केल्याचा आरोप केला आहे. 

पाथर्डी तालुका प्राथमिक शिक्षक समन्वय समितीने जिल्हाधिकाऱ्यांना निवेदन दिले आहे. त्यात मृत शिक्षिकेच्या कुटुंबीयांना राष्ट्रीय कर्तव्य बजावताना मिळणारे सर्व कायदेशीर संरक्षण, विमा लाभ आणि तातडीची आर्थिक मदत देण्याची मागणी करण्यात आली आहे. तसेच, बीएलओ ड्युटी करणाऱ्या सर्व शिक्षकांना ‘ऑन ड्युटी’ संरक्षणाची लेखी हमी देण्यात यावी, अशीही मागणी केली आहे. सध्या हलगर्जीपणाचा आरोप ठेवून काही ठिकाणी शिक्षकांवर गुन्हे दाखल होत असल्याच्या घटनाही समोर आल्या आहेत, ज्यामुळे शिक्षकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. 

मतदारयादीच्या विशेष पुनर्निरीक्षण मोहिमेत अचूकता आणि वेळेचे कठोर निरीक्षण असल्याने शिक्षकांवर प्रचंड दबाव आहे. घर-घर पाहणी, फॉर्म भरणे, डुप्लिकेट नावे काढणे आदी कामे करताना अनेक शिक्षक रात्रंदिवस काम करत आहेत. निवडणूक आयोगाकडून काम घेताना सरकारी कर्मचारी म्हणून जबाबदाऱ्या दिल्या जातात, परंतु संकटकाळी कोणतेही स्पष्ट संरक्षण दिले जात नाही, अशी तक्रार करण्यात येत आहे. 

या घटनेनंतर राज्यातील हजारो बीएलओ शिक्षकांच्या सुरक्षेचा मुद्दा चर्चेत आला आहे. राज्य आणि केंद्र सरकार यावर काय भूमिका घेतात, बीएलओ ड्युटी करणाऱ्या शिक्षकांना योग्य विमा, कायदेशीर संरक्षण आणि आरोग्य सुरक्षा उपलब्ध करून दिली जाईल का, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.