शिक्षण आणि उद्योग क्षेत्रातील दरी कमी करण्यासाठी पुण्यात आंतरराष्ट्रीय परिसंवाद

एमआयटी विश्वप्रयाग विद्यापीठातर्फे १९ ते २१ नोव्हेंबरदरम्यान ‘RRSPBL 2026’चे आयोजन; देश-विदेशातील शिक्षणतज्ज्ञ, संशोधक व उद्योगतज्ज्ञ सहभागी होणार

शिक्षण आणि उद्योग क्षेत्रातील दरी कमी करण्यासाठी पुण्यात आंतरराष्ट्रीय परिसंवाद

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

शालेय शिक्षण, उच्च शिक्षण आणि उद्योग क्षेत्र यांच्यातील समन्वय अधिक दृढ करण्यासह प्रकल्पाधारित व समस्या-आधारित शिक्षण पद्धतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी एमआयटी विश्वप्रयाग विद्यापीठातर्फे चौथ्या ‘रिजनल रिसर्च सिम्पोजियम ऑन प्रोजेक्ट अँड प्रॉब्लेम-बेस्ड लर्निंग (RRSPBL 2026)’ या आंतरराष्ट्रीय परिसंवादाचे आयोजन करण्यात आले आहे. १९ ते २१ नोव्हेंबरदरम्यान आयसर (IISER), पुणे येथे होणाऱ्या या परिसंवादात देश-विदेशातील शिक्षणतज्ज्ञ, संशोधक, प्राध्यापक, धोरणकर्ते आणि उद्योग क्षेत्रातील मान्यवर सहभागी होणार आहेत.

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या अनुषंगाने अनुभवाधारित, विद्यार्थी-केंद्रित आणि कौशल्याधिष्ठित शिक्षणाला चालना देणे हा या परिसंवादाचा प्रमुख उद्देश आहे. ‘बिल्डिंग ब्रिजेस’ ही यंदाच्या परिसंवादाची मध्यवर्ती संकल्पना असून, शालेय शिक्षणापासून उच्च शिक्षणापर्यंत तसेच शैक्षणिक संस्थांपासून उद्योग क्षेत्रापर्यंत सहकार्याचे नवे पूल उभारण्यावर भर दिला जाणार आहे.

या द्वैवार्षिक आंतरराष्ट्रीय परिसंवादाचे यजमानपद सोलापूर येथील एमआयटी विश्वप्रयाग विद्यापीठाकडे असून, डेन्मार्कमधील अलबोर्ग विद्यापीठाचे ‘युनेस्को सेंटर फॉर पीबीएल इन इंजिनिअरिंग सायन्स अँड सस्टेनेबिलिटी’ आणि इंडो-युनिव्हर्सल कोलॅबोरेशन फॉर इंजिनिअरिंग एज्युकेशन (IUCEE) यांचे सहकार्य लाभले आहे.

भारतीय आणि प्रादेशिक संदर्भातील सामाजिक समस्यांचे निराकरण, आंतरविद्याशाखीय शिक्षण, विद्यार्थ्यांची रोजगारक्षमता, अभ्यासक्रमातील नावीन्यपूर्ण बदल आणि शिक्षण प्रक्रियेत कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) प्रभावी वापर अशा महत्त्वपूर्ण विषयांवर परिसंवादात चर्चा होणार आहे. तीन दिवस चालणाऱ्या या उपक्रमात संशोधन निबंध व पोस्टर सादरीकरण, तज्ज्ञांची व्याख्याने, कार्यशाळा आणि उद्योग सहकार्यावर आधारित विशेष सत्रांचे आयोजन करण्यात आले आहे. निवड झालेल्या दर्जेदार शोधनिबंधांना ‘जर्नल ऑफ इंजिनिअरिंग एज्युकेशन ट्रान्सफॉर्मेशन्स’ (JEET) या स्कॉपस-सूचीबद्ध संशोधन नियतकालिकाच्या विशेष अंकात प्रसिद्धीची संधी मिळणार आहे.

एमआयटी विश्वप्रयाग विद्यापीठाच्या कार्याध्यक्षा प्रा. स्वाती कराड चाटे यांनी सांगितले की, विद्यार्थ्यांना केवळ पदवी मिळविण्यापुरते मर्यादित न ठेवता प्रत्यक्ष जीवनातील समस्या ओळखून त्यांचे प्रभावी निराकरण करण्यास सक्षम बनविणे ही काळाची गरज आहे. ‘बिल्डिंग ब्रिजेस’ या संकल्पनेतून शाळा, विद्यापीठे आणि उद्योग जगताला एकाच व्यासपीठावर आणून भारतीय शिक्षण व्यवस्थेत प्रात्यक्षिक आणि दूरगामी बदल घडविण्याचा विद्यापीठाचा प्रयत्न आहे. हा परिसंवाद शिक्षण, संशोधन आणि उद्योग क्षेत्रातील सहकार्य अधिक सक्षम करून उच्च शिक्षणातील गुणवत्ता आणि नवोपक्रमाला नवी दिशा देईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

परिसंवादाचे आयोजन शालेय शिक्षण आणि उच्च शिक्षण अशा दोन स्वतंत्र विभागांत करण्यात आले आहे. १९ नोव्हेंबर रोजी शालेय शिक्षणावरील परिसंवादाचे उद्घाटन महाराष्ट्राचे राज्यमंत्री डॉ. पंकज राजेश भोयर यांच्या प्रमुख उपस्थितीत होणार आहे. पुणे जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी गजानन पाटील (IAS) सन्माननीय अतिथी म्हणून उपस्थित राहतील. दक्षिण आफ्रिकेतील ‘फ्युचर नेशन स्कूल्स’चे डॉ. सिझवे एरॉल न्क्साना (Dr. Sizwe Errol Nxasana) यांचे बीजभाषण होणार आहे. समारोपप्रसंगी आयसरच्या नियामक मंडळाचे अध्यक्ष व ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. अरविंद नातू प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित राहणार आहेत.

२० नोव्हेंबर रोजी उच्च शिक्षणावरील परिसंवादाचे उद्घाटन महाराष्ट्राचे उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत दादा पाटील यांच्या प्रमुख उपस्थितीत होईल. आयआयटी रोपरचे संचालक प्रा. राजीव आहुजा सन्माननीय अतिथी म्हणून उपस्थित राहणार आहेत. डेन्मार्कमधील अलबोर्ग विद्यापीठाच्या ‘युनेस्को सेंटर फॉर पीबीएल’चे संचालक व प्राध्यापक प्रा. झियांग्युन डू (Prof. Xiangyun Du) यांचे उद्घाटनपर भाषण होणार आहे. २१ नोव्हेंबर रोजी आयसर, पुणेचे संचालक प्रा. सुनील भगवत आणि महाराष्ट्र शासनाच्या उच्च शिक्षण विभागाचे संचालक डॉ. शैलेंद्र देवळाणकर यांच्या उपस्थितीत परिसंवादाचा समारोप होणार आहे.

प्रकल्पाधारित आणि समस्या-आधारित शिक्षणामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये चिकित्सक विचार, सर्जनशीलता, समस्या निराकरण कौशल्य आणि प्रत्यक्ष अनुभवातून शिकण्याची क्षमता विकसित होते. या परिसंवादाच्या माध्यमातून शैक्षणिक संशोधन, अध्यापन पद्धती आणि उद्योगाभिमुख शिक्षण यांच्यातील समन्वय वाढून भविष्यातील शिक्षण व्यवस्थेसाठी सहकार्याचे नवे मार्ग खुले होतील, असा विश्वास आयोजकांनी व्यक्त केला आहे.

या आंतरराष्ट्रीय परिसंवादात सहभागी होण्यासाठी इच्छुकांनी www.rrspbl.co.in या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी, असे आवाहन आयोजकांनी केले आहे.