एमएसो सिनियर कॉलेजमध्ये ‘विभाजन विभीषिका स्मृती दिवस’ कार्यक्रम

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क 

एमएसो सिनियर कॉलेज, पुणे येथे ‘युवान’ उपक्रमांतर्गत १४ ऑगस्ट २०२६ रोजी ‘विभाजन विभीषिका स्मृती दिवस’ आयोजित करण्यात आला. भारताच्या फाळणीदरम्यान विस्थापित झालेल्या लाखो नागरिकांच्या तसेच या भीषण कालखंडात प्राण गमावलेल्या असंख्य नागरिकांच्या स्मृतींना अभिवादन करण्याच्या उद्देशाने हा कार्यक्रम घेण्यात आला.

कार्यक्रमासाठी सेल्स अँड मीडिया कन्सल्टंट  जयेश क्षेमकल्याणी प्रमुख वक्ते म्हणून उपस्थित होते. आपल्या मार्गदर्शनपर व्याख्यानातून त्यांनी भारताच्या फाळणीचा इतिहास, फाळणीपूर्व सामाजिक व राजकीय परिस्थिती, सीमारेषांची निर्मिती, मोठ्या प्रमाणावरील नागरिकांचे विस्थापन आणि त्यातून निर्माण झालेल्या मानवी दुःखावर प्रकाश टाकला.

फाळणी ही केवळ राजकीय किंवा भौगोलिक घटना नसून तिच्यामागे असंख्य कुटुंबांचे विस्थापन, वेदना, संघर्ष आणि मानवी हानी दडलेली आहे, याची जाणीव त्यांनी विद्यार्थ्यांना करून दिली. इतिहासाचा अभ्यास केवळ भूतकाळ समजून घेण्यासाठी न करता त्यातून सामाजिक सलोखा, राष्ट्रीय एकात्मता आणि शांततामय सहअस्तित्व बळकट करण्याची प्रेरणा घेतली पाहिजे, असे त्यांनी सांगितले.

यावेळी त्यांनी ‘देश’, ‘राष्ट्र’, ‘संस्कृती’, ‘राष्ट्रीय एकात्मता’ आणि ‘जबाबदार नागरिकत्व’ या संकल्पनांवरही विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला. ऐतिहासिक संघर्षांनंतरही संवाद, सहकार्य, आर्थिक संबंध आणि सामायिक हितसंबंधांच्या माध्यमातून समाज व राष्ट्रे पुढे जाऊ शकतात, याची विविध उदाहरणे त्यांनी मांडली.

इतिहासातील घटनांकडे केवळ दोषारोपाच्या दृष्टिकोनातून न पाहता तथ्याधारित अभ्यास, चिंतनशील विचार आणि जबाबदार नागरिकत्वाच्या भूमिकेतून पाहण्याचे आवाहन त्यांनी केले. भविष्यात अशा मानवी शोकांतिका पुन्हा घडू नयेत यासाठी तरुण पिढीने जागरूक, संवेदनशील आणि सामाजिकदृष्ट्या जबाबदार राहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.

फाळणीच्या इतिहासातील सामाजिक, सांस्कृतिक आणि मानवी पैलू विद्यार्थ्यांसमोर मांडत इतिहासातून वर्तमान आणि भविष्यासाठी सकारात्मक बोध घेण्याचा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला.