मोठी बातमी: NEET- JEE, CUET प्रवेश परीक्षा पॅटर्न बदलणार? शिक्षण मंत्रालयाला अहवाल सादर
उच्च शिक्षण सचिव विनीत जोशी यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती स्थापन करण्यात आली होती. समितीने नीट, जेईई आणि सीयूईटी परीक्षांच्या रचनेत बदल करण्याची शिफारस केली आहे. सध्या प्रचलित अभ्यासक्रमावर आधारित प्रश्नांऐवजी अभियोग्यता आणि कौशल्य चाचणीला अधिक महत्त्व देण्याचा विचार सुरू आहे.
eduvarta@gmail.com 
एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क
राष्ट्रीय प्रवेश परीक्षा नीट-यूजी, जेईई मेन, सीयूईटीसह (NEET-UG, JEE Main, CUET) इतर महत्त्वाच्या प्रवेश परीक्षांच्या पद्धतीत लवकरच मोठे बदल (Changes in entrance examination pattern) होण्याची शक्यता आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाने (Union Ministry of Education) स्थापन केलेल्या नऊ सदस्यीय उच्चस्तरीय समितीने आपला अहवाल सादर (High-level committee report submitted) केला असून, यावर मंत्रालय लवकरच अंतिम निर्णय घेणार आहे. या बदलांचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांचे कोचिंग सेंटर्सवरील (Coaching Centres) अतिरिक्त अवलंबित्व कमी करणे, परीक्षांची निष्पक्षता वाढवणे आणि बनावट शाळांच्या प्रसाराला आळा घालणे हा आहे. राष्ट्रीय चाचणी संस्था (एनटीए) या अहवालाच्या आधारे नवीन परीक्षा पद्धत निश्चित करेल.
जून २०२५ मध्ये उच्च शिक्षण सचिव विनीत जोशी यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती स्थापन करण्यात आली होती. समितीने नीट, जेईई आणि सीयूईटी परीक्षांच्या रचनेत बदल करण्याची शिफारस केली आहे. सध्या प्रचलित अभ्यासक्रमावर आधारित प्रश्नांऐवजी अभियोग्यता आणि कौशल्य चाचणीला अधिक महत्त्व देण्याचा विचार सुरू आहे. यामुळे कोचिंग क्लासेसवर अवलंबून राहण्याची गरज कमी होईल आणि विद्यार्थ्यांना नियमित शालेय शिक्षणावर भर देता येईल. शिक्षण मंत्रालय कोचिंग क्षेत्राचे नियमन करण्यासाठी स्वतंत्र कायदा आणण्याच्या विचारात आहे.
विशेष म्हणजे, आयआयटी प्रवेशासाठी घेतल्या जाणाऱ्या जेईई अॅडव्हान्स्ड परीक्षेच्या पद्धतीत मोठा बदल प्रस्तावित आहे. सध्याच्या भौतिकशास्त्र, गणित आणि रसायनशास्त्र (पीसीएम) आधारित पॅटर्नऐवजी केवळ अभियोग्यता चाचणीवर आधारित नवीन पद्धत राबवली जाणार आहे. यासाठी जुलै महिन्यात २३ आयआयटींमधील प्रथम वर्षाच्या बी.टेक विद्यार्थ्यांमध्ये पायलट चाचणी घेण्यात येणार आहे. या चाचणीचा अहवाल आयआयटी परिषदेच्या बैठकीत सादर केला जाईल.
समितीच्या शिफारशींनुसार सर्व काही सुरळीत झाल्यास जेईई अॅडव्हान्स्ड २०२७ पासून नवीन पद्धतीने घेतली जाऊ शकते. याशिवाय नीट आणि सीयूईटी परीक्षांमध्येही अभ्यासक्रम आणि प्रश्नपत्रिका रचनेत बदल केले जाण्याची शक्यता आहे. कोचिंग सेंटर्सवर निर्बंध आणण्यासाठी आणि परीक्षांतील गैरप्रकार रोखण्यासाठी हे बदल आवश्यक असल्याचे समितीने स्पष्ट केले आहे.
शिक्षण मंत्रालय लवकरच अंतिम निर्णय जाहीर करणार असून, विद्यार्थी आणि पालकांनी अधिकृत सूचना लक्षात घ्याव्यात, असे आवाहन करण्यात आले आहे. हा निर्णय उच्च शिक्षण क्षेत्रात ऐतिहासिक ठरण्याची शक्यता आहे.
