विद्यार्थ्यांना आधुनिक शेतीचे धडे देणारी भारतातील पहिली 'हिरकणी' शाळा
राज्य शासनाकडून शालेय अभ्यासक्रमात लवकर कृषी विषयाचा समावेश केला जाणार आहे. त्याबाबत शासन स्तरावर प्रस्तावही सादर करण्यात आला आहे.
eduvarta@gmail.com 
दीपा पिल्ले पुष्पकांथन
Agriculture Education : शेतीकडे पाठ फिरवून शहराकडे धाव घेणाऱ्या पिढीला पुन्हा शेतीकडे वळवायचे, त्यांना आधुनिक शेतीचे (Modern Farming) महत्व पटवून देऊन त्यांना शेती करण्यासाठी प्रवृत्त करण्याचे काम आंबेगाव तालुक्यातील गावडेवाडी (Gawdewadi School) येथील हिरकणी विद्यालय (Hirkani Vidyalay) करत आहे. मागील सात वर्षांपासून शाळेत 'फ्युचर ऍग्रिकल्चरल लीडर ऑफ इंडिया' (Future Agricultural Leader of India) हा शेतीवर आधारित कार्यक्रम राबवला जात आहे. अशा पद्धतीचे शिक्षण (School Education) देणारी तेव्हाची ही देशातील पहिली शाळा ठरल्याचा दावा शाळेकडून केला जातो.
राज्य शासनाकडून शालेय अभ्यासक्रमात लवकर कृषी विषयाचा समावेश केला जाणार आहे. त्याबाबत शासन स्तरावर प्रस्तावही सादर करण्यात आला आहे. यापार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांना व्यवसायाभिमुख प्रशिक्षण देणाऱ्या हिरकणी शाळेचे मुख्याधापक विनोद बोंबले यांनी 'एज्युवार्ता' शी संवाद साधला. बोंबले म्हणाले, अमेरिकेत एफएफए (फ्युचर फार्मर इन अमेरिका) हा कार्यक्रम राबविला जातो. त्याच धर्तीवर शाळेने हा कार्यक्रम हाती घेतला. त्यावेळी देशातील ही पहिली शाळा ठरली होती.
वारे गुरूजींनी करून दाखवलं; उजाड माळरानावर उभारली आंतरराष्ट्रीय शाळा
मुलांना ८ वी पासून हा अभ्यासक्रम शिकवतो. यामध्ये आम्ही मुलांना आधुनिक शेतीचे धडे देतो. पेरणीपासून सेंद्रिय खतांचा वापर, मार्केटिंग, बिजनेस ऍनालिसिस, पॅकिंग, प्रोसेस अशा शेतीशी निगडित सर्व माहिती आम्ही विद्यार्थ्यांना देतो. पारंपरिक शेतीला आधुनिक तंरज्ञानाच्या मदतीने व्यवसायात आणले तर कमीत कमी खर्चात जास्त जास्त नफा मिळू शकतो, हे आम्ही विद्यार्थ्यांना शिकवतो. सध्या शाळेतील बरेच विद्यार्थी यशस्वी शेतकरी आहेत, काहींनी नर्सरी सुरु केली आहे, तर काही विद्यार्थी शेतीशी निगडित जोड व्यवसाय करत असल्याचे बोंबले सर अभिमानाने सांगतात.
राज्यातील सर्व माध्यमांच्या शाळांमध्ये ज्युनियर व सिनियर केजी सुरू करणार; दीपक केसरकरांची मोठी घोषणा
गावकऱ्यांनी दिलेल्या २ गुंठे जागेत शाळेने ग्रीन हाऊस सुरु केले आहे. या ठिकाणी विद्यार्थी आठवड्यातून दोन तास काम करतात. या ठिकाणी अगदी बीज प्रक्रियेपासून शेतीतून आलेले उत्पादनाची पॅकिंग, ते बाजारात घेऊन जाणे, त्याची विक्री, या सर्व प्रक्रियेत विद्यार्थी स्वतः सहभागी असतात. विशेष म्हणजे फक्त शेती हे या उपक्रमाचे उद्दिष्ट नाही तर शेती करताना होणारी प्रत्येक प्रक्रिया, त्याचा खर्च, शेतीमालाची विक्री, त्याचे मार्केटिंग, यासर्वातुन मिळणार नफा अशा सर्व गोष्टींचा धडा विद्यार्थ्यांना या उपक्रमातून मिळतो.
फक्त पुस्तकी ज्ञानावर अवलंबून आजची पिढी भविष्यात यशस्वी होणार नाही. त्यांना व्यावसायाभिमुख शिक्षणाचीही गरज आहे. याच विचाराने आम्ही शाळेत स्किल एज्युकेशन द्यायला सुरुवात केली. आमच्या शाळेत शेती व्यतिरिक्त थ्रीडी प्रिंटिंग टेक्नोलॉजी सारखे व्यवसायाभिमुख प्रशिक्षणही दिले जात असल्याची माहिती बोंबले यांनी दिली.
शैक्षणिक बातम्यांचे अपडेट मिळविण्यासाठी व्हॉट्सअप ग्रुपमध्ये सहभागी व्हा.
