राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कारासाठी अर्ज प्रक्रिया सुरू;  'या' शिक्षकांना करता येणार 5 जुलैपर्यंत अर्ज

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क 

केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाच्या उच्च शिक्षण विभागाने (Department of Higher Education) राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार २०२६ साठी (National Teacher Award 2026) अर्ज प्रक्रिया सुरू (Application process started) केली आहे. हा प्रतिष्ठित पुरस्कार देशभरातील अशा शिक्षकांना दिला जातो, ज्यांनी अध्यापन, संशोधन, नवोपक्रम, विद्यार्थी मार्गदर्शन आणि संस्थात्मक विकास या क्षेत्रांमध्ये उत्कृष्ट योगदान दिले आहे. विद्यापीठे, महाविद्यालये, उच्च शिक्षण संस्था आणि पॉलिटेक्निकमध्ये कार्यरत असलेले पात्र शिक्षक ऑनलाइन अर्ज करू शकतात. अर्ज सादर करण्याची अंतिम मुदत ५ जुलै २०२६ (Deadline 5 July 2026) आहे. उमेदवार अधिकृत संकेतस्थळ https://nationalawardstoteachers.education.gov.in/ वर जाऊन अर्ज करू शकतात. 

राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार दोन प्रमुख श्रेणींमध्ये विभागलेला आहे. पहिली श्रेणी उच्च शिक्षण संस्थांमधील शिक्षकांसाठी आहे. यामध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान, वास्तुकला, शुद्ध विज्ञान, कला, सामाजिक विज्ञान, मानविकी, भाषा, कायदा, वाणिज्य आणि व्यवस्थापन यांसारख्या विशेष शाखांचा समावेश आहे. उदयोन्मुख नवीन ज्ञान क्षेत्रांचाही या श्रेणीत समावेश केला जाऊ शकतो, असे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे.  दुसरी श्रेणी देशभरातील पॉलिटेक्निक संस्थांमध्ये कार्यरत असलेल्या शिक्षक आणि प्राध्यापकांसाठी आहे. या श्रेणीअंतर्गत, तांत्रिक शिक्षणाच्या क्षेत्रातील त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानाबद्दल शिक्षकांना सन्मानित केले जाणार आहे.

पात्रता -

राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार २०२६ साठी अर्ज करणारे उमेदवार महाविद्यालय, विद्यापीठ, उच्च शिक्षण संस्था किंवा पॉलिटेक्निकमध्ये नियमितपणे कार्यरत असावेत. त्यांना पदवी किंवा पदव्युत्तर स्तरावर किमान पाच वर्षांचा पूर्णवेळ अध्यापनाचा अनुभव असावा. अर्ज करण्याच्या अंतिम मुदतीपर्यंत उमेदवारांचे वय ५५ वर्षांपेक्षा जास्त नसावे. सध्या कार्यरत असलेले कुलगुरू, संचालक आणि प्राचार्य या पुरस्कारासाठी पात्र नाहीत. मात्र, ज्यांनी पूर्वी ही पदे भूषवली आहेत आणि जे सध्या अध्यापन क्षेत्रात कार्यरत आहेत, ते अर्ज करू शकतात.