संस्कृत विद्यापीठ : दहावीनंतर थेट डाॅक्टर होता येणार, साडेसात वर्षाचा नवा अभ्यासक्रम 

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

संस्कृत भाषा आणि पारंपरिक आयुर्वेदाला आधुनिक स्वरूप देण्यासाठी केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाने (Central Sanskrit University) महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. या वर्षापासून दहावी उत्तीर्ण (10th Standard Pass Qualification) विद्यार्थ्यांसाठी 'आयुर्वेद गुरुकुलम' म्हणजे एकात्मिक बीएएमएस अभ्यासक्रम (Integrated BAMS Course) सुरू करण्यात आला आहे. साडेसात वर्षांच्या या अभ्यासक्रमासाठी (7.5 year curriculum) 'नीट प्री आयुर्वेद' (नीट पीए) प्रवेश परीक्षा (NEET PA Entrance Exam) घेण्यात येणार असून, विद्यापीठाने याबाबत अधिसूचना जारी केली आहे.

हा अभ्यासक्रम पूर्णपणे एकात्मिक स्वरूपाचा आहे. पहिली दोन वर्षे प्री-आयुर्वेद गुरुकुलम शिक्षणासाठी, नंतर साडेचार वर्षे बीएएमएस अभ्यासक्रमासाठी आणि शेवटी एक वर्षाची अनिवार्य इंटर्नशिप अशी रचना करण्यात आली आहे. पारंपरिक वैदिक ज्ञान, संस्कृत वाङमय आणि आधुनिक वैद्यकशास्त्र यांचा सुंदर मेळ घालून कुशल आयुर्वेद तज्ज्ञ तयार करणे, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.

उमेदवाराने मान्यताप्राप्त बोर्डातून दहावी उत्तीर्ण असावी. ३१ डिसेंबर २०२६ रोजी उमेदवाराचे वय किमान १५ वर्षे आणि कमाल २५ वर्षे असावे. सामान्य वर्गासाठी किमान ५० टक्के तर आरक्षित वर्गासाठी ४० टक्के गुण आवश्यक आहेत. ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया जुलैच्या तिसऱ्या आठवड्यात सुरू होणार असून, परीक्षा ३० ऑगस्ट किंवा ६ सप्टेंबरला ऑफलाइन पद्धतीने घेण्यात येणार आहे. परीक्षेत १२० बहुपर्यायी प्रश्न असतील आणि १५० मिनिटांचा वेळ असेल. नकारात्मक गुणदान नसेल.

परीक्षा तीन भागांत विभागली आहे. भाग 'अ' मध्ये संस्कृत वाङ्मय, वेद, पुराणे, रामायण-महाभारत, दर्शने, भारतीय संस्कृती आणि व्याकरण यांचा समावेश आहे. भाग 'ब' मध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र यांचा अभ्यासक्रम असेल. तर भाग 'क' मध्ये आयुर्वेद, संस्कृत वाङ्मय, भारतीय ज्ञान परंपरा यांचा समावेश करण्यात आला आहे.

केंद्रीय संस्कृत विद्यापीठाने नमुना प्रश्नपत्रिका आणि मार्गदर्शक सूचना आपल्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध केल्या आहेत. या अभ्यासक्रमामुळे संस्कृत आणि आयुर्वेद क्षेत्रात नव्या पिढीला संधी मिळणार असून, पारंपरिक ज्ञानाला आधुनिक वैज्ञानिक दृष्टिकोन जोडण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. इच्छुक विद्यार्थ्यांनी लवकरात लवकर अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करावी, असे आवाहन विद्यापीठाने केले आहे.