व्हिएसके' घेणार विद्यार्थी व शिक्षकांची हजेरी, शाळांना मार्गदर्शक सूचना 

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क 

राज्यातील सर्व शाळांमध्ये आता विद्यार्थी आणि शिक्षकांची हजेरी विद्या समीक्षा केंद्र (व्हीएसके) प्रणालीवरच नोंदवावी लागणार आहे. केंद्र शासनाच्या धोरणानुसार (Central Government Policy) प्राथमिक, माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण संचालनालयाने (Directorate of Primary, Secondary and Higher Secondary Education) शाळांना विस्तृत मार्गदर्शक सूचना (Guidelines for schools) पाठवल्या आहेत. यामुळे विद्यार्थी, शिक्षक, पर्यवेक्षक, मुख्याध्यापक यांची हजेरी ऑनलाईन प्रणालीद्वारेच लागणार आहे.

केंद्र शासनाच्या उपक्रमाचा एक भाग म्हणून व्हीएसके प्रणाली राज्यभर लागू करण्यात आली आहे. विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन उपस्थितीवर थेट नियंत्रण ठेवणे, वास्तविक उपस्थितीचे विश्लेषण करणे आणि शाळा पातळीवरील प्रशासकीय पारदर्शकता वाढवणे या उद्दिष्टांसाठी ही प्रणाली सक्षम ठरणार असल्याचे शिक्षण विभागाने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे राज्यातील सर्व शाळांना ऑफलाइन पद्धतीला पूर्णविराम देत ऑनलाइन हजेरी प्रणाली स्वीकारण्याची तयारी सुरू करण्याच्या सूचना केल्या आहेत.

हेही वाचा - इतिहास घडला! नागपूर विद्यापीठाला पहिल्यांदाच महिला कुलगुरू, कोण आहेत डॉ. मनाली क्षीरसागर

याबाबत संचालनालयाने एक परिपत्रक काढत नव्या सूचनांनुसार, प्रत्येक शाळेने व्हीएसके प्रणालीचा दैनंदिन वापर करून विद्यार्थ्यांची तसेच शिक्षकांची उपस्थिती नोंदवणे बंधनकारक केले आहे. या यंत्रणेचा वापर केल्यामुळे अनेक कारणाने फायदा होणार असून काही शाळांमध्ये होत असलेल्या गैरवापराला लगाम बसणार आहे. व्हीएसके (विद्या समीक्षा केंद्र) प्रणालीमुळे शिक्षकांवर अतिरिक्त ताण येत आहे. कारण त्यांना आता नियमितपणे विद्यार्थी हजेरीसह इतर अनेक प्रकारची माहिती या प्रणालीत नोंदवावी लागत आहे. तसेच अतिरिक्त कामामुळे त्यांच्या अध्यापनावर परिणाम होत असल्याचे शिक्षकांचे म्हणणे आहे. 

ऑनलाइन नोंदवणे सक्तीचे

विद्यार्थ्यांसोबतच शिक्षकांची हजेरीही 'विद्या समीक्षा केंद्र' प्रणालीवर ऑनलाइन नोंदवणे सक्तीचे केले आहे. हे केंद्र शासनाच्या धोरणाचा भाग आहे. पूर्वी हजेरी नोंदवण्याचे प्रमाण कमी असल्याने शिक्षण विभागाने शिक्षकांना सक्ती केलेली आहे. व्हीएसके प्रणाली म्हणजे विद्या समीक्षा केंद्र. जी विद्यार्थ्यांची नोंदणी, शिक्षण परिणाम आणि शैक्षणिक सेवा सुलभकरण्यासाठी विविध सरकारी योजना आणि प्रकल्पांशी संबंधित डेटा ट्रॅकिंग आणि देखरेख करणार आहे.

व्हीएसके प्रणालीमुळे विद्यार्थ्यांची नोंदणी, उपस्थिती दर, शिकण्याची प्रगती आणि शिक्षकांची प्रभाविता यासारख्या महत्त्वाच्या शैक्षणिक मापदंडांचे रिअल-टाइम निरीक्षण करणे. या तत्काळ डेटा अॅक्सेसमुळे समस्या ओळखणे आणि उपायांची अंमलबजावणी शिक्षण विभागाकडून जलद होत आहे, अशी माहिती देण्यात आली.