कोचिंग क्लासला केंद्र शासनाने ठोठावला 3 लाखांचा दंड
नागरी सेवांसाठी प्रशिक्षण देणाऱ्या श्रीराम आयएएस या संस्थेला केंद्र सरकारने ३ लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे.
eduvarta@gmail.com 
एज्युवार्ता न्युज नेटवर्क
आमच्या कोचिंग क्लासमध्ये इतके टॉपर, इतक्या मुलांना पैकीच्या पैकी गुण अशा फसव्या जाहिराती करणार्या कोचिंग क्लासेसना निर्वाणीचा इशारा देणारी एक घटना घडली आहे, अशा फसव्या जाहिराती करणार्या तसेच आयएएसचे कोचिंग (IAS Coaching Centre) देणार्या एका संस्थेविरोधात केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणाने (CCPA) मोठी कारवाई (Action) करत 3 लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे.
नागरी सेवांसाठी प्रशिक्षण देणाऱ्या श्रीराम आयएएस या संस्थेला केंद्र सरकारने ३ लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती प्रसिध्द केळ्यांनी ही कारवाई करण्यात आली. CCPA च्या मुख्य आयुक्त निधी खरे (Nidhi Khare) आणि आयुक्त अनुपम मिश्रा (Anupam Mishra) यांच्या नेतृत्वाखाली या प्रकरणाचा तपास करण्यात आला होता.
या जाहिरातीत ग्राहक संरक्षण कायदा 2019 च्या तरतुदींचे उल्लंघन झाल्याचे तपासणीत आढळून आले आहे. CCPA ने श्रीराम आयएएस संस्थेला अशा दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती देणे तात्काळ थांबवण्यास सांगितले आहे. या संस्थेचे महाराष्ट्रासह देशातील विविध राज्यात अनेक कोचिंग सेंटर्स आहेत. हे प्रकरण श्रीराम आयएएस संस्थेने २०२२ साली दिलेल्या जाहिरातीशी संबंधित आहे. जाहिरातीत या संस्थेने दावा केला होता की, त्यांच्या संस्थेतून कोचिंग घेतलेल्या 200 हून अधिक उमेदवारांची यूपीएससी नागरी सेवा परीक्षा 2022 मध्ये निवड झाली आहे. तसेच जाहिरातीमध्ये या संस्थेने स्वतःला भारतातील प्रथम क्रमांकाची प्रतिष्ठित UPSC/IAS कोचिंग संस्था म्हणून वर्णन केले होते. या संस्थेच्या या दाव्यांची चौकशी करण्यात आली.
CCPA ने या संस्थेच्या या दाव्यांचा तपास केला. या तपासणीत सीसीपीएला ही जाहिरात पूर्णपणे दिशाभूल करणारी असल्याचे आढळून आले. संस्थेने 200 हून अधिक उमेदवारांची निवड केल्याचा दावा खोटा आहे. तपासानुसार केवळ 171 उमेदवारांची निवड करण्यात आली. यशस्वी उमेदवारांनी प्रत्यक्षात प्रवेश घेतलेल्या अभ्यासक्रमांची माहितीही संस्थेने उघड केलेली नाही. CCPA अहवालात असे दिसून आले की, संस्थेने नोंदवलेले 171 यशस्वी उमेदवारांपैकी बहुतेक श्रीराम IAS द्वारे ऑफर केलेल्या विनामूल्य कार्यक्रमातील होते.
यापैकी 102 उमेदवारांनी मोफत मुलाखत मार्गदर्शन (IGP) मध्ये भाग घेतला होता. असे ५५ उमेदवार होते, जे मोफत चाचणी मालिकेचा भाग होते. केवळ 9 उमेदवारांनी जीएस क्लासरूम कोर्स केला होता. विविध राज्य सरकारांशी झालेल्या सामंजस्य करारांतर्गत 5 उमेदवारांनी मोफत प्रशिक्षण घेतले होते.
सीसीपीएच्या तपासणीत असे आढळून आले की, संस्थेने आपल्या जाहिरातीत ही संपूर्ण माहिती दिली नव्हती. त्यामुळे या सर्व उमेदवारांनी शुल्क भरून श्रीराम आयएएसचे कोचिंग घेतल्याचा संभ्रम इतर विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण झाला. CCPA ला असे आढळले की संस्थेच्या जाहिरातींनी ग्राहक संरक्षण कायद्याच्या कलम 2(28)(iv) चे उल्लंघन केले आहे, जे दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींशी संबंधित आहे.
CCPA ने आपल्या निर्णयात म्हटले आहे की, संस्थेने जाहिरात केलेल्या उमेदवारांपैकी अनेक यशस्वी उमेदवारांनी आधीच UPSC प्राथमिक आणि मुख्य परीक्षा स्वतःहून उत्तीर्ण केल्या आहेत. यामध्ये श्रीराम आयएएस संस्थेचे कोणतेही योगदान नव्हते. या संस्थेने त्यांना व्यक्तिमत्व चाचणी (PT) टप्प्यातच मार्गदर्शन केले होते.
