देशातील खनिज संशोधनाचे मध्यवर्ती केंद्र म्हणून नागपूर विद्यापीठाला मान्यता

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

भारतातील महत्त्वपूर्ण खनिजांवरील संशोधनासाठी राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाला (Rashtrasant Tukadoji Maharaj Nagpur University) मध्यवर्ती केंद्र म्हणून मान्यता (Recognition as a mineral central center) प्राप्त झाली आहे. आयआयटी मुंबई येथील सेंटर ऑफ एक्सलन्सच्या (Center of Excellence at IIT Mumbai) माध्यमातून खनिजांवरील संशोधन विद्यापीठाच्या भूगर्भशास्त्र विभागामध्ये केले जाणार आहे. केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय महत्त्वपूर्ण खनिज मिशन अंतर्गत आयआयटी मुंबईला सेंटर ऑफ एक्सलन्स म्हणून मान्यता मिळाल्यानंतर विद्यापीठाला शैक्षणिक संशोधनाचे मध्यवर्ती केंद्र (Central Center for Educational Research) म्हणून मान्यता देण्यात आली आहे.

CHB प्राध्यापकांना 2 दिवसात मान्यता;7 दिवसात मानधन

खाण मंत्रालयाचे सचिव कंठा राव यांच्या हस्ते नुकतेच आयआयटी मुंबई येथील पहिल्या सेंटर ऑफ एक्सलन्सचे उद्घाटन करण्यात आले. या उद्घाटन कार्यक्रमाला महत्त्वपूर्ण खनिज संशोधनाशी संबंधित शैक्षणिक आणि औद्योगिक क्षेत्रातील केंद्राचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.

नागपूर विद्यापीठाच्या पदव्युत्तर भूगर्भशास्त्र विभाग प्रमुख डॉ. कीर्तीकुमार रणदिवे यांना आयआयटी मुंबई येथील समारंभास आमंत्रित केले होते. आयआयटी मुंबई सेंटर ऑफ एक्सलन्सचे सहयोगी असल्याने डॉ. रणदिवे यांनी विद्यापीठाच्या भूमिकेबाबत या बैठकीत माहिती दिली. येथील संशोधकांचा गट मागील काही काळापासून महत्त्वपूर्ण खनिजांवर काम करीत आहे. प्लॅटिनम गट खनिजे आणि दुर्मीळ पृथ्वी घटक यावर संशोधन केल्याची माहिती त्यांनी दिली.

आर्थिक, राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी व तांत्रिक विकासासाठी अत्यावश्यक असलेल्या खनिजांना महत्त्वपूर्ण खनिज म्हणून ओळखले जातात. मात्र, पुरवठा साखळीतील अडचणीमुळे धोक्यात आहेत. खणनासाठी कठीण, दुर्मीळ तसेच काही निवडक देशांमध्येच उपलब्ध असल्याने ती खनिजे महत्त्वपूर्ण खनिजे म्हणून ओळखली जातात. भारतामध्ये खास करून इलेक्ट्रॉनिक्स व उच्च तंत्रज्ञान त्याचप्रमाणे बॅटरी व अक्षय ऊर्जा उद्योगांमध्ये या खनिजांचा वापर केला जातो.