NEET, JEE परीक्षांसाठी फेस रिकग्निशन; NTA चा नवा निर्णय
उमेदवारांना अर्ज भरताना लाईव्ह फोटो अपलोड करावा लागणार आहे. यामुळे अर्ज करणारी व्यक्ती खरी उमेदवार आहे की नाही, याची खात्री करता येईल आणि फसवणूक प्रकरणाला आळा बसेल. केंद्र सरकारने स्थापन केलेल्या राधाकृष्णन समितीच्या शिफारशींनुसार हा बदल करण्यात आला आहे, असे अधिकाऱ्याचे म्हणणे आहे.
eduvarta@gmail.com 
एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क
राष्ट्रीय परीक्षा संस्था (NTA) 2026 पासून NEET, JEE (NEET, JEE from 2026) यांसारख्या देशातील महत्त्वाच्या प्रवेश परीक्षांमध्ये चेहरा ओळख तंत्रज्ञान (Facial recognition technology) वापरण्याची योजना आखात आहे. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढवणे (Increasing transparency in exams) आणि फसवणूकसारखे गैरप्रकार थांबवणे (Stopping misconduct) हा आहे, अशी माहिती देण्यात आली आहे.
हेही वाचा - पदवीधरांसाठी नोकरीची मोठी संधी! बँक ऑफ इंडियामध्ये ४०० पदांसाठी अर्ज प्रक्रिया सुरू
या नव्या नियमानुसार, उमेदवारांना अर्ज भरताना लाईव्ह फोटो अपलोड करावा लागणार आहे. यामुळे अर्ज करणारी व्यक्ती खरी उमेदवार आहे की नाही, याची खात्री करता येईल आणि फसवणूक प्रकरणाला आळा बसेल. केंद्र सरकारने स्थापन केलेल्या राधाकृष्णन समितीच्या शिफारशींनुसार हा बदल करण्यात आला आहे, असे अधिकाऱ्याचे म्हणणे आहे.
या निर्णयामागे NEET 2025 दरम्यान राबविण्यात आलेला एक प्रायोगिक उपक्रम करणीभूत ठरला आहे. दिल्लीतील काही परीक्षा केंद्रांवर आधार-आधारित फेशियल रेकग्निशन ऑथेंटिकेशन चाचणी म्हणून वापरण्यात आले. हा प्रयोग UIDAI, NIC आणि NTA यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून केला गेला असता.
एनटीए २०२६ पासून देशभरातील इतर प्रमुख प्रवेश परीक्षांमध्ये ही प्रणाली लागू करण्यास तयार आहे. चेहऱ्याच्या बायोमेट्रिक तंत्रज्ञानामध्ये, उमेदवाराच्या चेहऱ्याच्या वैशिष्ट्यांचा अभ्यास कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) वापरून केला जातो आणि नंतर डेटा माहितीमध्ये एकत्रित केला जातो. परीक्षा केंद्रात प्रवेश करण्यापूर्वी, उमेदवाराची ओळख थेट चेहरा स्कॅन करून तपासली जाईल.
