विद्यार्थ्यांच्या एआय वापरावर वर्षभराची संपूर्ण बंदी; ६ लाख विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणावर थेट परिणाम
न्यू यॉर्क शहरातील सरकारी शाळांनी विद्यार्थ्यांसाठीच्या 'एआय' (AI) साधनांचा वापर एका वर्षासाठी स्थगित केला आहे; यादरम्यान अधिकारी चिकित्सक विचारक्षमता आणि मूलभूत अध्ययन कौशल्ये यांच्या संरक्षणासाठी अधिक कठोर नियम तयार करत आहेत.
Eduvarta
एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क
अमेरिकेतील सर्वात मोठ्या सार्वजनिक शिक्षण व्यवस्थांपैकी एक असलेल्या न्यूयॉर्क सिटी पब्लिक स्कूल्समध्ये विद्यार्थ्यांना कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात एआय तंत्रज्ञानाच्या वापरावर एक वर्षांची स्थगिती लागू करण्यात आली आहे. महापौर झोहरान ममदानी यांनी या निर्णयाची अधिकृत घोषणा केली. वर्गात एआयच्या वापराबाबत स्पष्ट आणि कठोर नियम तयार करण्याच्या दिशेने हे अमेरिकेतील आतापर्यंतचे सर्वात महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. रायटर्सने दिलेल्या वृत्तानुसार, या निर्णयाचा उद्देश विद्यार्थ्यांना तंत्रज्ञानावर अवलंबून न राहता मूलभूत कौशल्ये विकसित करण्यास प्रोत्साहित करणे आहे.
या स्थगितीअंतर्गत न्यूयॉर्कमधील सार्वजनिक शाळांमध्ये सध्या वापरली जाणारी सुमारे ४० शैक्षणिक एआय साधने विद्यार्थ्यांसाठी तात्पुरती बंद करण्यात येणार आहेत. या निर्णयाचा आठवी इयत्तेपर्यंतच्या सुमारे सहा लाख विद्यार्थ्यांवर थेट परिणाम होईल. मात्र ही बंदी पूर्णपणे सर्व विद्यार्थ्यांसाठी लागू असणार नाही. हायस्कूलमधील विद्यार्थ्यांना विशिष्ट शैक्षणिक परिस्थितींमध्ये आणि शिक्षकांच्या देखरेखीखाली काही एआय साधने वापरण्याची मर्यादित परवानगी दिली जाणार आहे. अशाप्रकारे वयोगटानुसार संतुलित दृष्टिकोन स्वीकारण्यात आला आहे.
महापौर झोहरान ममदानी यांनी या निर्णयामागील तत्त्व स्पष्ट करताना मुलांच्या शिक्षणात मानवी संवादाचे महत्त्व अधोरेखित केले. त्यांच्या मते विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांसोबत थेट संबंध निर्माण करणे, सहपाठींसोबत कौशल्ये विकसित करणे आणि कठीण प्रश्नांची उत्तरे स्वतः शोधण्याचा प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. एआयवर अत्याधिक अवलंबित्वामुळे स्वतंत्र विचार करण्याची क्षमता आणि समस्या सोडवण्याची क्षमता कमकुवत होऊ शकते, अशी चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे.
शिक्षण तज्ज्ञांच्या मते हे पाऊल एआय तंत्रज्ञानाच्या वेगाने होणाऱ्या प्रसारामुळे निर्माण झालेल्या चिंतांचा विचार करून घेण्यात आले आहे. एक वर्षांच्या कालावधीत शाळा प्रशासन एआय वापराबाबत स्पष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करेल. यामुळे विद्यार्थ्यांना तंत्रज्ञानाचा जबाबदार वापर शिकवतानाच त्यांच्या मूलभूत क्षमतांचे रक्षण करता येईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे.
