मैत्री आणि प्रेमसंबंध नाती समजून घेण्यासाठी अभ्यासक्रम; 'या' विद्यापीठाचा नवा प्रयोग

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

डिजिटल युगात तरुणांसमोरील वाढत्या भावनिक आव्हानांना तोंड देण्यासाठी, दिल्ली विद्यापीठ (delhi university) २०२५-२६ शैक्षणिक सत्रापासून पदवीपूर्व विद्यार्थ्यांसाठी (undergraduate students) "निगोशिएटिंग इंटिमेट रिलेशनशिप्स" (Negotiating Intimate Relationships) नावाचा एक नवीन पर्यायी अभ्यासक्रम (Alternative courses) सुरू करणार आहे, असे एका मिडिया रिपोर्टनुसार म्हटले आहे. ज्या विद्यार्थ्यांनी बारावीची परीक्षा उत्तीर्ण केली आहे (12th pass students) तेच या अभ्यासक्रमात प्रवेश घेऊ शकणार आहेत.

मानसशास्त्र विभागाने सुरू केलेला हा अभ्यासक्रम २०२३ पासून विद्यापीठाच्या अधिकृत वेबसाइटवर सूचीबद्ध आहे. डेटिंग अॅप्स आणि सोशल मीडियाच्या युगात मैत्री आणि प्रेमसंबंधांची गतिशीलता समजून घेण्यास विद्यार्थ्यांना मदत करणे हा या अभ्यासक्रमाचा मूळ उद्देश आहे. शिस्तीची पर्वा न करता सर्व पदवीपूर्व विद्यार्थ्यांसाठी हा अभ्यासक्रम खुला असणार आहे. हा अभ्यासक्रम विद्यार्थ्यांना अडचणी ओळखण्यास, भावनिक गुंतागुंती दूर करण्यास आणि निरोगी परस्परसंबंध निर्माण करण्यास मदत करण्यासाठी डिझाइन केला आहे.

तरुणांमध्ये सध्या भावनिक त्रासाशी संबंधित घटना वाढत चालल्या आहेत. या सर्व गोष्टी लक्षात घेता हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या अभ्यासक्रमात चार प्रमुख घटकांचा समावेश आहे, ज्याची सुरुवात मैत्री आणि जवळच्या सबंधांमागील मानसशास्त्रापासून होते. त्यानंतर ते प्रेम आणि लैंगिकतेच्या वेगवेगळ्या सिद्धांतांचा अभ्यास करते, ज्यामध्ये रॉबर्ट स्टर्नबर्गचा प्रेमाचा त्रिकोणी सिद्धांत आणि द्वि-घटक सिद्धांत यांचा समावेश आहे. तिसरे युनिट मत्सर, भावनिक हाताळणी आणि घनिष्ठ जोडीदार हिंसाचार यासारख्या नातेसंबंधांमधील धोक्याच्या चिन्हे शोधते. शेवटचा विभाग समाधानकारक आणि दीर्घकालीन नातेसंबंध जोपासण्याच्या धोरणांवर लक्ष केंद्रित करतो.

विद्यार्थ्यांना दर आठवड्याला तीन व्याख्याने आणि एक ट्यूटोरियल राहणार आहे. कोणताही व्यावहारिक घटक नसला तरी, ट्यूटोरियलमध्ये चित्रपट पुनरावलोकने, डेटिंग संस्कृतीवरील वादविवाद, गट चर्चा आणि सोशल मीडिया नेटवर्क विश्लेषण यासारख्या गोष्टींचा समावेश असेल. अभ्यासक्रमाच्या शेवटी, विद्यार्थ्यांना प्रेम आणि दुःखाच्या मानसिक मुळांचे विश्लेषण करता येईल आणि या अंतर्दृष्टी वास्तविक जीवनातील परिस्थितींमध्ये लागू करता येतील अशी अपेक्षा आहे.