‘अभाविप’कडून प्रा. यशवंतराव केळकर युवा पुरस्कारांची घोषणा; यंदा तिघांचा होणार सन्मान

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेकडून (ABVP) शिक्षण, समाज, पर्यावरण, विज्ञान आदी क्षेत्रांत उत्कृष्ट काम करणाऱ्या तरुणांना दिल्या जाणाऱ्या प्रा. यशवंतराव केळकर युवा पुरस्कारांची (Prof. Yashwantrao Kelkar Youth Award) घोषणा करण्यात आली आहे. यावर्षी बिहारमधील शरद विवेक सागर (Sharad Vivek Sagar), मध्य प्रदेशातील लहरी बाई पडिया (Lahari Bai) आणि राजस्थानातील वैभव भंडारी (Vaibhav Bhandari) यांना हा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.

'अभाविप'च्या दिल्ली येथे ७ ते १० डिसेंबर या कालावधीत होणाऱ्या राष्ट्रीय अधिवेशनात पुरस्कारांचे वितरण होणार आहे. हा पुरस्कार १९९१ पासून प्रा. यशवंतराव केळकर यांच्या स्मृतीत दिला जातो. तरुण सामाजिक उद्योजकांच्या कार्यावर प्रकाश टाकणे, त्यांना प्रोत्साहन देणे, अशा सामाजिक उद्योजकांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणे आणि तरुण भारतीयांना सेवा कार्य करण्यास प्रेरित करणे हा या पुरस्काराचा उद्देश आहे. या पुरस्काराचे स्वरुप एक लाख रुपये, प्रमाणपत्र आणि स्मृतिचिन्ह असे आहे.

तुमचे नाव घेऊन अपात्र करायला लावेन; केसरकरांची भावी शिक्षिकेला तंबी अन् विरोधकांनी उगारली छडी

शरद विवेक सागर हे मूळचे बिहारमधील जिरादेई या छोट्याशा गावातले आहेत. प्रतिकूल परिस्थितीमुळे वयाच्या १२व्या वर्षापर्यंत नियमित शाळेत जाऊ शकले नाहीत. वयाच्या १२ व्या वर्षी शाळेत प्रवेश घेतल्यानंतर त्यांनी वेगाने २०० हून अधिक स्थानिक, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये भाग घेतला आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण होईपर्यंत ६ देशांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. २००८ मध्ये वयाच्या अवघ्या १६ व्या वर्षी भारताचे भवितव्य बळकट करण्याच्या उद्देशाने 'डेक्स्टेरिटी ग्लोबल' ची स्थापना केली. तरुणांच्या शिक्षणाशी संबंधित विविध समस्यांचे निराकरण करताना शैक्षणिक संधी आणि प्रशिक्षणाद्वारे भावी पिढीला सक्षम करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे. संस्थेच्या माजी विद्यार्थ्यांनी एक  हजारांहून अधिक प्रमुख राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा जिंकल्या आहेत आणि जगातील ५०० विद्यापीठांमधून १७५ कोटींहून अधिक किमतीच्या शिष्यवृत्ती जिंकल्या आहेत. यातील ८० टक्के पेक्षा जास्त विद्यार्थी कमी-उत्पन्न असलेल्या कुटुंबातील आहेत.

मध्य प्रदेशातील दिंडोरी जिल्ह्यातील सुश्री लहरीबाई पडिया, बाजरीच्या प्रजातींचे संवर्धन आणि संवर्धनासाठी महत्त्वपूर्ण कार्य करत आहेत, त्यांच्याकडे पौष्टिक भरड धान्यांच्या १५० दुर्मिळ वाणांची सीड बँक आहे. लहरी बाई यांना 'मिलेट्स  अॅम्बेसेडर' बनवण्यात आले आहे. बेगा जमातीच्या लहरीबाईंनी संपूर्ण देशाला दिलेला उत्तम आरोग्य, निसर्ग संवर्धन आणि अन्नाचा संदेश हे आजच्या काळाच्या गरजेनुसार अत्यंत महत्त्वाचे काम आहे. येणाऱ्या पिढ्यांना श्रीअन्नाची चव आणि  पोषण मिळावे यासाठी लहरी देवी सतत कार्यरत असतात. त्यांच्या योगदानाबद्दल माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही त्यांचे कौतुक केले आहे. लहरीबाईंना 'वनस्पती जीनोम संरक्षक किसान सन्मान' प्रदान केला. लहरी बाई 'मिलेट्स क्वीन'  म्हणून सुप्रसिद्ध आहे.

डॉ. वैभव भंडारी हे मूळचे राजस्थान येथील पाली येथील असून त्यांनी दिव्यांगांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी उत्कृष्ट कार्य केले आहे. त्यांना बालपणात मस्क्यूलर डिस्ट्रोफीमुळे जीवन बदलणाऱ्या समस्यांना तोंड द्यावे लागले, तथापि, वैभव या  आव्हानापुढे झुकले नाहीत तर सामाजिक बदलाला प्रेरणा देण्याचा अविचल निर्धार त्यांनी दाखवला आहे. २००७ मध्ये राजस्थान सरकारच्या वन आणि पर्यावरण मंत्रालयाने त्यांच्या उत्कृष्ट पर्यावरण संवर्धन प्रयत्नांना मान्यता दिली. वैभव भंडारी यांना राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी अपंगांच्या समर्थनार्थ केलेल्या अनुकरणीय कार्यासाठी राष्ट्रीय पुरस्काराने सन्मानित केले. समर्पण, चिकाटी आणि सकारात्मक प्रभाव पाडण्याची आवड वैभव भंडारीच्या उल्लेखनीय प्रवासाची व्याख्या करते.