भारतीय शिक्षण व्यवस्थेचा जगभर डंका, क्यूएस क्रमवारीत शैक्षणिक संस्थांची गरुडझेप

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क

जागतिक स्तरावरील शैक्षणिक संस्थांची क्रमवारी ठरविणाऱ्या क्यूएस क्रमवारीतून (QS Rankings) भारतीय शिक्षण व्यवस्थेच्या गुणवत्तेचा चढता आलेख ठसठशीतपणे अधोरेखित झाला आहे. क्यूसने जाहीर (QS Rankings Announced) केलेल्या विषयानुरूप शैक्षणिक संस्थांच्या क्रमवारीमध्ये भारतातील सहा संस्थांनी (6 institutions ranked) पहिल्या ५० संस्थांमध्ये स्थान (The Dominance of Indian Institutions) मिळवले आहे. यामध्ये चार भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी), जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ (जेएनयू) आणि बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स पिलानी (बिट्स पिलानी) यांचा जगातील ५० अव्वल संस्थांमध्ये समावेश झाला आहे. 

लंडनस्थित क्यूएस क्वाकरेल्ली सायमंड्स ही संस्था दरवर्षी जगभरातील उच्चशिक्षण संस्थांचे गुणांकन आणि मूल्यांकन करते. त्यानुसार या संस्थेने १६ व्या वार्षिक क्रमवारीमध्ये जगभरातील १०० हून अधिक देशांतील सुमारे १९०० विद्यापीठांमधील २१ हजारांहून अधिक अभ्यासक्रमांचे मूल्यमापन केले. यामध्ये ५५ विषय आणि पाच प्रमुख शैक्षणिक क्षेत्रांचा समावेश आहे. यंदाच्या क्रमवारीत भारताने विविध विषयांमध्ये तब्बल २७ वेळा पहिल्या ५० मध्ये स्थान मिळवले असून, ही संख्या गेल्या वर्षीच्या तुलनेत दुपटीहून अधिक आहे. 

विशेष म्हणजे, ही कामगिरी देशातील १२ संस्थांनी साध्य केली आहे. या यादीत आयआयटी मुंबई, आयआयटी दिल्ली, आयआयटी खरगपूर आणि आयआयटी मद्रास यांसारख्या अग्रगण्य आयआयटींचा समावेश आहे. आयआयटी दिल्ली आणि मुंबई यांनी सहा विषयांमध्ये पहिल्या ५० मध्ये स्थान मिळवत सर्वाधिक सर्वसमावेशक कामगिरी नोंदवली आहे. 

केमिकल इंजिनीअरिंगमध्ये प्रथमच पहिल्या ५० मध्ये प्रवेश, तसेच आयआयटी दिल्लीने केमिकल इंजिनीअरिंग (४८वा), इलेक्ट्रिकल अँड इलेक्ट्रॉनिक इंजिनीअरिंग (३६वा), मेकॅनिकल, एरोनॉटिकल अँड मॅन्युफॅक्चरिंग इंजिनीअरिंग (४४वा) आणि इंजिनीअरिंग अँड टेक्नॉलॉजी (३६वा) या विषयांमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. तसेच कॉम्प्युटर सायन्समध्ये ४५ व्या क्रमांकासह आयआयटी दिल्लीने देशात दुसरे स्थान पटकावले आहे.