मोबाइल वापरणार्या मुलांच्या अध्ययन शक्तीवर परिणाम ; UNESCO चा रिपोर्ट
eduvarta@gmail.com 
एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क
सध्या लहान मुलांमध्ये वाढता मोबाईलचा वापर (Use of mobile phones)हा चिंतेचा विषय बनला आहे. यासंदर्भात आता युनायटेड नेशन्स एज्युकेशनल, सायंटिफिक अँड कल्चरल ऑर्गनायझेशन (UNESCO) द्वारे एक धक्कादायक निष्कर्ष काढण्यात आला आहे. UNESCO ने शिक्षणातील तंत्रज्ञानावरील अहवाल प्रकाशित केला आहे. या अहवालात असे सांगण्यात आले की,ज्या विद्यार्थ्यांकडे मोबाईल (Students have mobile phones)उपकरणे आहेत, त्यांच्या शिकण्याच्या क्षमतेवर आणि लक्ष केंद्रित करण्याच्या क्षमतेवर नकारात्मक परिणाम होत आहे.
मोबाईल फोनच्या वापराचे नकारात्मक परिणाम टाळण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले जात आहेत. नुकताच संयुक्त राष्ट्राने एक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. यानुसार, जगातील 4 पैकी 1 शाळांनी मोबाईल फोनवर बंदी घातल्याने त्याचा नकारात्मक परिणाम कमी झाला आहे. काही संशोधनात असे समोर आले आहे की ज्या विद्यार्थ्यांकडे मोबाईल फोन होता, त्यांची शिकण्याची आणि लक्ष केंद्रित करण्याची क्षमता कमकुवत होती.
कोरोनाच्या काळात स्मार्ट फोनचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढल्याचा दावा संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालात करण्यात आला आहे. अहवालात असे नमूद करण्यात आले आहे की " डिजिटल तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्याने शिक्षण आणि शिकण्यात अनेक बदल झाले आहेत. किमान श्रीमंत देशांमध्ये, तरुणांनी शाळेत शिकणे अपेक्षित असलेल्या मूलभूत कौशल्यांचा विस्तार झाला आहे. ज्यामध्ये डिजिटल जगात नेव्हिगेट कसे करावे. आंतरराष्ट्रीय मुल्यांकन डेटा, जसे की आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी मूल्यांकन कार्यक्रम (PISA) मधून असे दिसून आले आहे की जास्त ICT (माहिती संप्रेषण तंत्रज्ञान) वापरामुळे विद्यार्थ्यांच्या कामगिरीवर नकारात्मक परिणाम झाला आहे.
14 देशांमध्ये झालेल्या सर्वेक्षणानुसार, मोबाइल डिव्हाइस असणे विद्यार्थ्यांचे लक्ष विचलित करते आणि त्याचा शिकण्यावर नकारात्मक परिणाम होतो, त्यामुळे चारपैकी एका शाळांमध्ये स्मार्टफोन वापरण्यास बंदी घातली आहे. UNESCO ने अहवाल दिला आहे की, "विद्यार्थ्यांच्या उपकरणाचा वापर मध्यम मर्यादेपलीकडे केल्याने शैक्षणिक कामगिरीवर परिणाम होतो. स्मार्टफोन आणि कॉम्प्युटरचा वापर वर्गात आणि घरात शिकण्याच्या प्रक्रियेत व्यत्यय आणतो."
