आता आयआयटी बी.टेकचे विद्यार्थी करणार 'महाकुंभ व्यवस्थापन'चा अभ्यास 

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क 

इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (Indian Institute of Information Technology) IIIT मध्ये बी.टेक विद्यार्थ्यांसाठी आता एक अनोखा अभ्यासक्रम सुरू करण्यात आला आहे. या अभ्यासक्रमांतर्गत विद्यार्थी कुंभमेळ्याशी संबंधित विषयांचा अभ्यास करतील. (B Tech students will study topics related to Kumbh Mela) हा अभ्यासक्रम एक लघु पदवी असेल, (This course will be considered a minor degree) ज्याद्वारे विद्यार्थ्यांना कुंभमेळ्याचे ऐतिहासिक,सांस्कृतिक आणि व्यवस्थापन पैलू समजून घेता येतील. याशिवाय, मेळ्यादरम्यान कोणत्या प्रकारचे तंत्रज्ञान आणि व्यवस्था वापरली जातात याची माहिती देखील त्यांना देण्यात येणार आहे. 

IIIT मध्ये राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (NEP-2020) लागू करण्यात आले आहे. याअंतर्गत, आता बी.टेकच्या विद्यार्थ्यांना मेजर आणि मायनर पदवी दिली जाईल. या नवीन शैक्षणिक सत्र २०२५-२६ पासून कुंभमेळा, क्वांटम तंत्रज्ञान आणि भारतीय ज्ञान प्रणाली हे मायनर  विषय म्हणून समाविष्ट करण्यात आले आहेत. यामुळे, विद्यार्थी एकाच वेळी बी.टेकची  मेजर आणि मायनर पदवी मिळवू शकतील.

बी.टेकमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मायनर कोर्सचा अभ्यास करणे बंधनकारक असेल. त्यांचे शिक्षण टप्प्याटप्प्याने पूर्ण केले जाईल, ज्यामध्ये पहिले वर्ष पूर्ण झाल्यावर त्यांना प्रमाणपत्रात बी.टेक, दुसऱ्या वर्षी डिप्लोमामध्ये बी.टेक, तिसऱ्या वर्षी बी.एससी मिळेल. (बॅचलर ऑफ सायन्स) पदवी प्रदान केली जाईल आणि चौथ्या वर्षाचा अभ्यास पूर्ण केल्यानंतर, बी.टेक पदवी प्रदान केली जाईल.

बी.टेकचा एकूण अभ्यासक्रम कालावधी १६० क्रेडिट्सचा असेल, ज्यामध्ये १४५ क्रेडिट्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थ्याला प्रमुख पदवी मिळेल. मायनर पदवीसाठी अतिरिक्त १५ क्रेडिट्स पूर्ण करणे आवश्यक आहे. जर एखाद्या विद्यार्थ्याने चार वर्षांत १५ अतिरिक्त क्रेडिट्स मिळवले तर त्याला सन्मान पदवी देखील दिली जाईल.

याआधी, IIIT मध्ये बी.टेक आयटी आणि बी.टेक ईसी हे प्रमुख विषय होते, तर मायनर  विषयांमध्ये उद्योजकता विकास, मानव्यविद्या, सामाजिक विज्ञान आणि व्यवस्थापन आणि आनंदाचे विज्ञान यांचा समावेश होता. आता त्यात कुंभमेळा, क्वांटम तंत्रज्ञान आणि भारतीय ज्ञान प्रणाली देखील जोडली गेली आहे.