अभियांत्रिकी महाविद्यालयांमध्ये 2025 पासून B.Tech अभ्यासक्रमात नवीन विषय
देशातील हा पहिला UG मायनर प्रोग्राम आहे. हा विषय क्वांटम टेक्नॉलॉजी कॉम्प्युटिंग, कम्युनिकेशन आणि सेन्सिंगला पुन्हा परिभाषित करेल. क्वांटम क्रांतीसाठी भारतातील कर्मचाऱ्यांना तयार करणे, याद्वारे देशाला अत्याधुनिक क्वांटम इनोव्हेशनमध्ये जागतिक नेता म्हणून प्रस्थापित करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
eduvarta@gmail.com 
एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क
देशातील पहिला 'क्वांटम टेक्नॉलॉजी' (Quantum Technology) मायनर प्रोग्राम ( minor program) शैक्षणिक सत्र 2025 पासून सर्व अभियांत्रिकी महाविद्यालयांमध्ये B.Tech ( B.Tech curriculum in all engineering colleges)अभ्यासक्रमात जोडला जाणार आहे. ऑल इंडिया कौन्सिल फॉर टेक्निकल एज्युकेशन (All India Council for Technical Education- AICTE) आणि नॅशनल क्वांटम मिशन यांनी संयुक्तपणे ‘क्वांटम टेक्नॉलॉजी’ (AICTE UG) मायनर प्रोग्राम) मध्ये पहिला UG मायनर प्रोग्राम तयार केला आहे.
या संदर्भात अधिक माहिती देताना AICTE चे अध्यक्ष टी.जी सीताराम म्हणाले की, "देशातील हा पहिला UG मायनर प्रोग्राम आहे. हा विषय क्वांटम टेक्नॉलॉजी कॉम्प्युटिंग, कम्युनिकेशन आणि सेन्सिंगला पुन्हा परिभाषित करेल. क्वांटम क्रांतीसाठी भारतातील कर्मचाऱ्यांना तयार करणे, याद्वारे देशाला अत्याधुनिक क्वांटम इनोव्हेशनमध्ये जागतिक नेता म्हणून प्रस्थापित करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. या विषयाचा अभ्यास करण्यासाठी आयआयटी तज्ञही मदत करतील. यात क्वांटम कॉम्प्युटेशन आणि सिम्युलेशन, क्वांटम कम्युनिकेशन आणि क्रिप्टोग्राफी, क्वांटम सेन्सिंग आणि क्वांटम मटेरियल्स आणि डिव्हाइसेस या चार वर्टिकल समाविष्ट आहेत. पोस्ट ग्रॅज्युएशनमध्येही लवकरच हा अभ्यासक्रम जोडण्याची तयारी सुरू आहे.
या संदर्भात अधिक माहिती देताना AICTE चे अध्यक्ष टी.जी सीताराम म्हणाले की, "देशातील हा पहिला UG मायनर प्रोग्राम आहे. हा विषय क्वांटम टेक्नॉलॉजी कॉम्प्युटिंग, कम्युनिकेशन आणि सेन्सिंगला पुन्हा परिभाषित करेल. क्वांटम क्रांतीसाठी भारतातील कर्मचाऱ्यांना तयार करणे, याद्वारे देशाला अत्याधुनिक क्वांटम इनोव्हेशनमध्ये जागतिक नेता म्हणून प्रस्थापित करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. या विषयाचा अभ्यास करण्यासाठी आयआयटी तज्ञही मदत करतील. यात क्वांटम कॉम्प्युटेशन आणि सिम्युलेशन, क्वांटम कम्युनिकेशन आणि क्रिप्टोग्राफी, क्वांटम सेन्सिंग आणि क्वांटम मटेरियल्स आणि डिव्हाइसेस या चार वर्टिकल समाविष्ट आहेत. पोस्ट ग्रॅज्युएशनमध्येही लवकरच हा अभ्यासक्रम जोडण्याची तयारी सुरू आहे.
डीएसटीचे सचिव प्रा. अभय करंदीकर म्हणाले की, पुढील शैक्षणिक सत्रात एआयसीटीईच्या सहकार्याने हा उपक्रम सुरू करण्याचा आमचा उद्देश आहे.
हा अभ्यासक्रम देशांतर्गत आणि परदेशी सॉफ्टवेअर आणि हार्डवेअर कंपन्यांसह औद्योगिक कंपन्यांनी एकत्रितपणे तयार केला आहे. ज्यामध्ये TCM, IBM, Amazon आणि इतर अनेक मोठ्या नावांचा समावेश आहे. जेव्हा पदवीधर विद्यार्थी “क्वांटम टेक्नॉलॉजी” प्रोग्रामचा अभ्यास करून बाहेर पडेल तेव्हा तीच कंपनी विद्यार्थ्यांची निवड करेल आणि त्यांना कॅम्पस प्लेसमेंटपासून इंटर्नशिप पर्यंत नोकऱ्या देईल. यामध्ये विद्यार्थ्यांना प्रॅक्टिकल ॲप्लिकेशन आणि अनुभवाची संधी मिळेल.
