बांबू संशोधक विद्यार्थ्यांना ३ लाखांची फेलोशिप जाहीर 

एज्युवार्ता न्यूज नेटवर्क 

बांबू लागवड व मूल्यवर्धनासंबंधी (Bamboo cultivation and value addition) सरकारी योजनांवर मोठी चर्चा होत असली, तरी संशोधनाच्या पातळीवर विद्यार्थ्यांना सामावून घेण्याचे प्रयोग मर्यादित राहिले आहेत. या पार्श्वभूमीवर डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या (Dr. Punjabrao Deshmukh Agricultural University) नागपूर कृषी महाविद्यालयातील एमएससी (कृषी) अभ्यासक्रमाच्या सहा विद्यार्थ्यांना प्रत्येकी तीन लाख रुपयांची फेलोशिप जाहीर (Fellowship of three lakh rupees announced) झाली आहे. 

त्यामुळे सहा विद्यार्थ्यांना एकूण १८ लाख रूपयांचे संशोधनासाठी अनुदान मिळणार आहे. तीन लाख रुपयांपैकी ५० टक्के रक्कम थेट विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा होईल. उर्वरित ५० टक्के रक्कम ही विद्यापीठाच्या वन व शेती विभागाला देण्यात येईल. हा निधी संशोधन संसाधने, पूरक साहित्य व अभ्यास दौरा यांसारख्या गोष्टींसाठी खर्च करता येणार आहे. संशोधन पूर्ण केल्यानंतर हे विद्यार्थी चंद्रपुरातील बांबू संशोधन व प्रशिक्षण केंद्रात (बीआरटीसी) सादरीकरण करणार आहेत. 

चंद्रपूर व गडचिरोली जिल्ह्यात भरपूर बांबू आढळतो. मात्र, बांबूचा उपयोग पारंपरिक वस्तु निर्मितीच्या पलीकडे होत नव्हता. बांबूच्या वस्तूंना मोठी मागणी असताना स्थानिक कारागिरांना प्रशिक्षणाची सुविधा नव्हती. ग्रामीण उत्पादनालाही फारसा आर्थिक लाभ मिळत नाही. या उणीव लक्षात घेऊन स्थानिक लोकप्रतिनिधांच्या प्रयत्नाने मूल मार्गावरील चिचपल्ली येथे बांबू संशोधन व प्रशिक्षण केंद्र सुरू झाले. पण, प्रशिक्षणार्थ्यांची संख्या व व्याप्ती अद्याप वाढलेली नाही. 

बांबू उत्पादकता, लागवड तंत्रज्ञान, कार्बन क्रेडिट, कीडरोग नियंत्रण, कापणीअंती बांबूचा टिकवण कालावधी वाढविण्यासाठी सेंद्रिय प्रक्रिया याबाबत अभ्यास केला जाईल. बांबूपासून जनावरांसाठी चारा, पारंपरिक बांबू कारागिरांना प्रोत्साहन व अडचणींवरील उपाययोजना, अशा विविध पैलूंवर विद्यार्थी संशोधन करतील. फेलोशिपसाठी पात्र चौघे विद्यार्थी वनशेती विभागाचे तर दोघे अन्य विद्याशाखेत शिक्षण घेत आहेत.